Konkordato, İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 285 ile 309. maddeleri arasında düzenlenmiştir. Amacı, mali durumu bozulmuş borçlular ile bu borçluların alacaklılarını korumaktır. Borçlu, borçlarını konkordatoda kabul edilen şekilde ödeyerek borçlarının tamamından kurtulur. Bu yönüyle konkordato, borçlu ile alacaklılar arasında yapılan bir yeniden yapılandırma anlaşmasıdır.
Konkordato, ona taraf olmayan ve onu kabul etmeyen alacaklıları da bağlar. Bu nedenle konkordatonun tasdiki için iki ayrı çoğunluk aranır: alacaklı sayısı bakımından ve alacak miktarı bakımından.
İİK'da düzenlenen resmi (adli) konkordato üç şekilde yapılabilir:
| Tür | Kimler İçin | Temel Özellik |
| Adi konkordato | İflasa tabi olan ve olmayan borçlular | İflası önleyici niteliktedir; konkordato mühleti verilir ve komiser atanır |
| İflastan sonra (iflas içi) konkordato | İflas etmiş borçlular | Kabul edilirse iflas bütün hüküm ve sonuçlarıyla kalkar; mühlet verilmez, komiser atanmaz |
| Malvarlığının terki suretiyle konkordato | Borçlular | Malvarlığı üzerindeki tasarruf yetkisi alacaklılara bırakılır, alacaklar tasfiye yoluyla tahsil edilir |
Adi konkordato, iflasa tabi olan veya olmayan borçlular için uygulanır. Konkordato teklifi borçludan veya alacaklıdan gelebilir. Borçlu iflasa tabiyse bu konkordato sayesinde iflastan kurtulabilir. Bu nedenle adi konkordatoya iflası önleyici konkordato da denir.
Adi konkordato süreci şöyle işler:
İflastan sonra konkordato, iflas etmiş borçlular için geçerlidir. Konkordato kabul edilirse borçlu hakkındaki iflas bütün hüküm ve sonuçlarıyla kaldırılır. Müflis, iflas tasfiyesi sırasındaki konkordato teklifini iflas idaresine verir. İflas idaresi bu teklifi kendi görüşüyle birlikte ikinci alacaklılar toplantısında veya daha sonra görüşülmek üzere alacaklılara bildirir. Bu türde konkordato mühleti verilmez ve konkordato komiseri atanmaz.
İflas sürecinde borçlunun malvarlığını alacaklılardan kaçırması veya ticari defterlerini gerçeğe aykırı tutması gibi davranışlar ayrıca cezai sorumluluk doğurabilir. Bu konuda hileli iflas suçu sayfamıza bakabilirsiniz.
Malvarlığının terki suretiyle konkordatoda borçlu, malvarlığı üzerinde tasarruf etme veya bu malların tamamını ya da bir kısmını üçüncü kişilere devretme yetkisini alacaklılara bırakır. Alacaklılar da borçlunun malvarlığını tasfiye ederek alacaklarını tahsil eder. Tasfiye memurlarını alacaklılar seçebilir, ancak seçilen kişiyi icra mahkemesinin onaylaması gerekir.
Bu konkordato türü, iflas sürecinin uzun sürmesine ve alacağın tahsil edilememesi riskine karşı alacaklıyı koruyan bir tasfiye yolu olarak da kullanılabilir.
İİK 285'e göre: "Borçlarını, vadesi geldiği hâlde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlu, vade verilmek veya tenzilat yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflâstan kurtulmak için konkordato talep edebilir."
Buna göre konkordato talep edebilmek için borçlunun şu iki durumdan birinde olması yeterlidir:
Alacaklının konkordato talep edebilmesi için borçlunun iflasa tabi olması ve alacaklının iflas talep etme hakkına sahip olması gerekir. Bu nedenle:
Konkordatoya başvurmak için borçları ödeyememe veya ödeyememe riskinin bulunması yeterlidir. İflas ertelemeye yalnızca anonim şirketler başvurabiliyorken konkordatoya şahıs şirketleri ve kooperatifler de başvurabilir. Esnaf ve KOBİ'lerin bu süreçte dikkat etmesi gerekenler, küçük işletmeler için iflas ve konkordato süreçleri başlıklı yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmıştır.
Konkordato ilan etmek isteyen borçlu, Asliye Ticaret Mahkemesi'ne başvurur. Başvuruda sunulacak belgeler borçlunun tacir olup olmamasına göre değişir:
Başvurunun yapılacağı yetkili mahkeme şöyledir:
| Borçlu | Yetkili Mahkeme |
| İflasa tabi şirketler | Borçlunun muamele merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesi |
| Merkezi yurt dışında olan şirketler | Türkiye'deki şubenin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesi; birden fazla şube varsa merkez şubenin bulunduğu yer |
| İflasa tabi olmayan borçlular | Borçlunun yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesi |
Konkordato kararı alınması için şu adımlar izlenir:
Konkordato başvurusunda mahkemeye şu belgeler sunulur:
Sunulan mali tablolar, başvuru tarihinden en fazla 45 gün öncesine ait olmalıdır. Borçlu ayrıca mahkemenin ve komiserin isteyeceği diğer belge ve kayıtları da sunmak zorundadır.
Kanuna göre konkordato ön projesinde şunlar gösterilmelidir:
| Mühlet | Süre | Uzatma |
| Geçici mühlet | 3 ay | Şartlar sağlanırsa 2 ay daha |
| Kesin mühlet | 1 yıl | Şartlar sağlanırsa 6 ay daha |
Konkordato sürecinde borçlu, alacaklılarına karşı yükümlülüklerini geçici olarak askıya alabilir veya yeniden yapılandırabilir. Bu süreçte şirketin mali durumu incelenir ve bir uzlaşma sistemi oluşturulur. Konkordato mahkeme tarafından tasdik edilirse şirket belirli bir süre iflas tehlikesi olmadan faaliyetine devam edebilir.
Konkordato anlaşması yapmak isteyen borçlu, asliye ticaret mahkemesine başvurarak konkordato talebinde bulunmalıdır. Talep onaylanırsa mahkeme bir kayyum atar ve kayyum borçlunun tasfiye işlemlerini yönetir.
İstanbul Barosu'na kayıtlı olan Avukat Mehmet Genç, mezun olduğu tarihten bu yana avukatlık mesleğini aralıksız olarak sürdürmektedir. İstanbul Barosu bünyesinde kurduğu avukatlık bürosuyla Ceza Hukuku, Miras Hukuku, Gayrimenkul Hukuku, Bilişim Hukuku başta olmak üzere birçok hukuk alanında avukatlık faaliyeti göstermektedir.
Avukat Mehmet Genç Hakkında