Alkollü araç kullanımı neticesinde yazılan trafik cezası uygulaması yasal bir uygulamadır. Alkollü araç kullanmanın cezası; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 48/5 maddesi gereğince para cezası ile cezalandırılır, aracı trafikten men edilir ve sürücü belgesi (6) ay süreyle elkonulur.
Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğine göre ölçüm ya da gözlem sonucunda sürücünün, 0.50 promil düzeyinin üzerinde alkollü olduğu ve araç kullanamayacak durumda olduğu belirlenirse gerekli cezai işlemler yapılır.
Alkollü araç kullanılması sebebiyle verilen ceza adli sicile işlemez ancak Emniyet Genel Müdürlüğü sistemine işlenir.
Karayolları Trafik Kanunu’na göre ilk kez alkollü araç kullanma cezası 2024 yılında gelen güncelleme ile 6.439 TL olarak belirlenmiştir. Ayrıca alkollü araç kullanma cezası olarak aracın trafikten menedilirken sürücü belgene ise 6 aylığına el konulur ve 20 ceza puanı kazanılır.
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E: 2020/1632 K: 2022/1499
‘’…Dava konusu uyuşmazlıkta; davadışı sürücünün alkollü araç kullanmış olması nedeniyle 03.12.2011 tarihinde 6 aylık süre ile ehliyetinin geri alındığı, dava konusu kazanın 23.09.2016 tarihinde meydana geldiği, davadışı sigortalının ehliyetini 12.12.2017 tarihinde Emniyet Müdürlüğünden teslim aldığı anlaşılmaktadır.
Davadışı sürücünün ehliyetinin puan uygulamasına istinaden değil, alkolden dolayı ve 1. defa 6 ay süre ile alınmış olduğu (2918 S.Yasa 48.madde) ve kaza tarihi itibariyle bu sürenin sona ermiş bulunduğu anlaşılmakta olup, kazanın ehliyetin geri alındığı süre içerisinde meydana gelmemiş olmasına göre, mahkemece davanın reddinde ve gerekçesinde usul ve esas yönünden hukuka aykırı bir yön görülmemiştir (Bu yönde bkz. Yargıtay 17. HD 2015/6442 E.-2015/9994 K)’’
5 yıl içinde 2. defa alkol limitini aşan sürücüye uygulanacak para cezası 8.075 TL’dir. Araç aynı şekilde trafikten men edilir ve kişinin ehliyeti 2 yıl için elinden alınır. 2.defa alkollü araç kullanma cezasını 2 hafta içinde ödersen %25 indirim ile 6.056 TL ödeme yapılır.
5 yıl içerisinde alkollü araç kullanarak trafik kurallarını 3 ve 3’ten fazla kez ihlal eden kişiye uygulanacak yaptırımlar biraz daha farklı. Öncelikle sürücünün 12.978 TL para cezasını ödemesi gerekir. Ardından ehliyetine 5 yıllığına el konulan sürücüye 6 aydan az olmayacak şekilde hapis cezası uygulanır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda uyuşturucu ve uyarıcı maddelerin etkili altında araç sürme yasağı ile birlikte düzenlenmiştir. Kanunun 48. Maddesine göre kişilerin bu maddeleri kullanıp kullanmadığını tespit etmek için kolluk bazı teknik araçlar kullanır. alkolmetre ile ölçüm yapılabilir. Alkolmetre yoksa da alkol test düzenlenebilir.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 48. Maddesinin 9. Fıkrasına göre:
“Uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin kullanılıp kullanılmadığı ya da alkolün kandaki miktarını tespit amacıyla, kollukça teknik cihazlar kullanılmasını kabul etmeyen sürücülere 2000 Türk Lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgesi iki yıl süreyle geri alınır.”
Ceza kişiye tebliğ edildikten sonra 15 gün içinde bu itirazın yapılması gerekir. Kişiye tutanak verilmişse tutanağın alındığı tarihte süre başlar. Alkollü araç kullanma cezasına idare mahkemesi nezdinde de tebliğden itibaren 60 gün içinde itiraz edilebilir. Alkollü araç kullanma nedeniyle ehliyetin geri alınması ve idari para cezasına itirazda görevli mahkeme ise Sulh Ceza Mahkemesi’dir.
Alkollü araç kullanmaktan dolayı sürücü belgeleri alınan sürücüler, alıkoyma süresinin bitiminde sürücü belgesine el koyan trafik birimine veya en yakın Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü’ne dilekçe ile başvurarak geri alabilecektir. Elkoyulan sürücü belgesinin iadesi için verilen idari para cezasının tamamı tahsil edilmiş olmalıdır. Bu konu ile ilgili 2013 ve sonrasında sulh ceza hakimlikleri bu konuda görevlendirilmiştir.
Alkollü araç kullanımı neticesinde yazılan trafik cezası uygulaması yasal bir uygulamadır. Alkollü araç kullanma cezası affı yoktur. Ancak, verilen cezayı idari para cezasına çevirmek için işlemler yapmak mümkündür. Ehliyetine el konulmasını istemeyen sürücüler, cezanın para cezasına çevrilmesi için gerekli mercilere başvuruda bulunabilmektedir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 48. maddesi ve Karayolları Trafik Yönetmeliği uyarınca alkol sınırı, sürücünün kullandığı aracın türüne göre farklı belirlenmiştir:
Promil değerinin sınırın altında olması, sürücünün alkolün etkisiyle aracı güvenli şekilde kullanamadığı durumlarda cezai sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Promil sınırının aşılması tek başına idari para cezası ve sürücü belgesinin geri alınması gibi idari yaptırımlara yol açar. Ancak sürücünün alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle aracı emniyetli şekilde sevk ve idare edemeyecek hâlde olmasına rağmen araç kullanması, Türk Ceza Kanunu'nun 179/3. maddesi kapsamında trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçunu oluşturur. Bu durumda sürücü hakkında hem idari yaptırım uygulanır hem de ceza soruşturması başlatılır. Suçun oluşup oluşmadığı; promil değeri, sürüş şekli, kolluk tutanakları ve doktor raporu birlikte değerlendirilerek belirlenir.
Alkollü sürücünün karıştığı trafik kazalarında ölüm veya yaralanma meydana gelmişse, sürücü taksirle öldürme veya taksirle yaralama suçundan yargılanır. Alkolün etkisiyle yapılan sürüş, bilinçli taksir olarak değerlendirilebilir ve bu durumda ceza artırılır.
Sigorta açısından ise:
Sürücü, alkolmetre ile yapılan ölçüm sonucuna itiraz ederek en yakın sağlık kuruluşunda kan testi yapılmasını talep edebilir. Kan testi ölçümün daha kesin bir yöntemidir ve sonuç idari para cezasına itirazda delil olarak kullanılabilir. Ancak alkolmetreye üflemeyi veya kan alınmasını reddetmek, ayrı ve daha ağır idari yaptırımlara yol açar. Ceza yargılamasında hukuki destek almak için ceza avukatı İstanbul sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Trafik idari para cezasına ve sürücü belgesinin geri alınmasına karşı, cezanın tebliğinden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir.
Sürücü belgesi geri alınmış veya iptal edilmiş kişinin araç kullanması ayrı bir idari para cezası gerektirir ve araç trafikten men edilebilir.
Alkollü araç kullanma ihlali, ceza puanından bağımsız olarak doğrudan sürücü belgesinin belirli süreyle geri alınması sonucunu doğurur. Tekrarı hâlinde geri alma süreleri artar ve psiko-teknik değerlendirme ile psikiyatri muayenesi gibi ek şartlar aranır.
Yalnızca promil sınırının aşılması idari bir yaptırım olduğundan adli sicil kaydına işlemez. Ancak trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan veya alkollü kaza sonucu taksirle öldürme ya da yaralama suçundan mahkûmiyet hâlinde, karar adli sicil kaydına işlenir.
İstanbul Barosu'na kayıtlı olan Avukat Mehmet Genç, mezun olduğu tarihten bu yana avukatlık mesleğini aralıksız olarak sürdürmektedir. İstanbul Barosu bünyesinde kurduğu avukatlık bürosuyla Ceza Hukuku, Miras Hukuku, Gayrimenkul Hukuku, Bilişim Hukuku başta olmak üzere birçok hukuk alanında avukatlık faaliyeti göstermektedir.
Avukat Mehmet Genç Hakkında