İstanbul Barosu'na kayıtlı olan Avukat Mehmet Genç, mezun olduğu tarihten bu yana avukatlık mesleğini aralıksız olarak sürdürmektedir. İstanbul Barosu bünyesinde kurduğu avukatlık bürosuyla Ceza Hukuku, Miras Hukuku, Gayrimenkul Hukuku, Bilişim Hukuku başta olmak üzere birçok hukuk alanında avukatlık faaliyeti göstermektedir.
Devamını Oku
Limited şirketlerde hisse devri, sözleşmede öngörülen şekil şartlarına uygun yapılmalıdır. Devir, aksi kararlaştırılmadıkça noter onayı pay devri ile geçerli olur ve pay defterine işlenmelidir. Sözleşmede açıkça devrin şartları ve sınırlamaları belirtilmelidir; aksi halde devrin geçerliliği tartışmalı hale gelebilir. Limited hisse devri sürecinde sözleşmeye uygunluk, ileride çıkabilecek hukuki ihtilafları önler. Ayrıca pay devrinin şekil şartlarına uyulmaması, devir işleminin ticaret sicili tescilinde sorun yaratabilir.
Pay devrinde noter onayı pay devri işlemleri zorunludur ve devrin hukuki geçerliliğini sağlar. Noter onayından sonra devir, şirketin pay defterine kaydedilmek suretiyle üçüncü kişilere karşı da ileri sürülebilir. Pay defterine işlenmeyen devrin, şirket içi haklar açısından etkisi sınırlı kalabilir. Bu kayıt süreci, ileride olası uyuşmazlıklarda kanıt olarak kullanılır. Noter onayı ve pay defteri kaydı, devrin hem resmi hem de iç hukuki boyutunu tamamlar.
Devir sözleşmesinde devrin bedeli, ödeme koşulları ve geçerlilik tarihleri açıkça yer almalıdır. Ayrıca, genel kurul onayı gerekip gerekmediği ve şartlı izinler sözleşmede belirtilmelidir. Sözleşmede ayrıca rekabet yasağı ve ek ödeme yükümlülüğü gibi özel durumlar da netleştirilmelidir. Bu maddeler, ileride çıkabilecek ihtilafları önler ve devrin geçerliliğini güçlendirir. Sözleşmenin eksiksiz hazırlanması, limited hisse devri sürecinde hukuki güvenliği artırır.
Bazı pay devirleri için şirket sözleşmesi gereği genel kurul onayı alınması zorunludur. Onay sürecinde nisap sağlanmalı ve ortakların ret sebepleri veya şartlı izinleri dikkate alınmalıdır. Genel kurul kararında, devrin kapsamı ve rekabet yasağı gibi özel yükümlülükler de açıkça yer almalıdır. Onaysız yapılan pay devri, ileride geçersizlik davalarına konu olabilir. Bu süreç, şirketin ve ortakların haklarını korumak açısından kritik öneme sahiptir.
Pay devrinde nisap sağlanamaması veya ortakların ret hakkını kullanması devri geçersiz kılabilir. Bazı durumlarda devir, belirli şartların gerçekleşmesine bağlı olarak yapılabilir ve sözleşmede bu şartlar belirtilmelidir. Retsebeplerinin açıkça ortaya konması, ileride hukuki ihtilafları önler. Şarta bağlı izinler, devrin etkinliğini ancak şart gerçekleştiğinde sağlar. Bu nedenle her devir öncesi sözleşme ve şirket kararları dikkatle incelenmelidir.
Sözleşmede yer alan rekabet yasağı, devralanın belirli faaliyetleri yürütmesini sınırlayabilir. Ek ödeme yükümlülüğü, devrin bedelinin ötesinde tarafların üstlendiği ek mali yükleri ifade eder. Bu yükümlülükler sözleşmede açıkça belirtilmezse, ileride anlaşmazlık çıkabilir. Limited hisse devri sürecinde bu hususların netleştirilmesi, devralan ve devreden açısından hukuki güvenliği sağlar. Ayrıca genel kurul onayı ve tescil öncesi bu yükümlülükler taraflara bildirilmelidir.
Pay devri işlemleri, ticaret sicili tescil ile hukuki geçerlilik kazanır ve üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilir. Tescil, devir sözleşmesi ve genel kurul kararının ibrazı ile gerçekleştirilir. Devir aynı zamanda ilan edilerek şeffaflık sağlanır ve üçüncü kişiler açısından güvence yaratır. Tescil ve ilan süreci, devrin resmi boyutunu tamamlar ve hukuki ihtilafları azaltır.
Tescil ve ilan, şirketin pay devrini resmen kabul etmesini sağlar. MERSİS başvuru belgeleri ve noter onaylı sözleşme ile birlikte tescil yapılmalıdır. İlan, üçüncü kişiler açısından devrin bilinmesini sağlar ve hukuki sonuç doğurur. Tescil ve ilan zorunluluğunun yerine getirilmemesi, devrin geçerliliğini ve üçüncü kişilere karşı etkisini riske sokar. Bu nedenle tüm belgeler eksiksiz hazırlanmalı ve MERSİS üzerinden başvuru yapılmalıdır.
Devir işlemleri sırasında MERSİS başvuru sistemi üzerinden gerekli belgeler sunulmalıdır. Bu belgeler arasında devir sözleşmesi, genel kurul kararları ve noter onayları bulunur. MERSİS kaydı, tescil sürecini hızlandırır ve resmiyet kazandırır. Eksik veya hatalı belge sunulması, ticaret sicili tescilinin gecikmesine yol açabilir. Bu nedenle başvuru öncesi belgeler dikkatle kontrol edilmelidir.
Pay devri sonucu oluşan kazanç devir vergisi stopaj gibi vergisel yükümlülüklere tabidir. Devreden ve devralan, devir bedelinin doğru belgelenmesi ve kayıt altına alınmasından sorumludur. Ayrıca KDV istisnası gibi özel durumlar da kontrol edilmelidir. Vergisel yükümlülüklerin ihmal edilmesi, mali cezalar veya ihtilaflara yol açabilir. Bu nedenle tüm devir işlemleri muhasebe ve vergi mevzuatına uygun yürütülmelidir.
Devir bedelinin belgelenmesi ve kaydı, hem devreden hem devralan için hukuki güvenlik sağlar. Ödemelerin banka üzerinden yapılması ve sözleşmede net olarak belirtilmesi önemlidir. Bedelin ispatı, devir vergisi stopaj hesaplamasında da gereklidir. Kayıtların eksik veya hatalı olması, ileride mali ve hukuki sorunlara yol açabilir. Bu nedenle devir bedeli ve ödeme yöntemleri sözleşmede açıkça yer almalıdır.
Hisse devri ile birlikte bazı borç ve yükümlülükler devralana geçebilir; bu halefiyet ve müteselsil borçlar açısından önemlidir. Devralan, pay üzerinde önceden konmuş rehin haciz kontrollerini yapmadan devri gerçekleştirmemelidir. Risklerin önceden belirlenmesi, ileride şirket içi ve dışı ihtilafları önler. Limited hisse devri sürecinde sorumluluk bilinci, hem devredenin hem devralanın korunmasını sağlar. Bu süreçte hukuki danışmanlık almak faydalı olur.
Pay devri ile birlikte şirket borçlarından kısmen veya tamamen halefiyet doğabilir. Müteselsil borçlar da devralana geçebileceği için, devredenin ve devralanın sorumlulukları önceden belirlenmelidir. Borç yükümlülüklerinin sözleşmede ve pay defterinde net şekilde gösterilmesi önemlidir. Bu düzenleme, limited hisse devri sürecinde tarafları korur. Aksi takdirde ileride borçlardan kaynaklı ihtilaflar çıkabilir.
Devir öncesi payların üzerinde rehin veya haciz olup olmadığı mutlaka kontrol edilmelidir. Hacizli veya rehinli payın devri, devralan açısından ciddi hukuki ve mali riskler yaratır. Bu kontroller, devir sözleşmesinin ve pay defteri kayıtlarının doğruluğunu güvence altına alır. Ayrıca olası itiraz ve dava süreçlerinin önüne geçilmesini sağlar. Bu nedenle pay devri öncesinde rehin haciz kontrolü zorunludur.
Pay devri sürecinde anlaşmazlık çıkması halinde, hakem arabuluculuk şirket sözleşmeleri ile hızlı çözüm yolları tercih edilebilir. Mahkemeye başvuru yerine arabuluculuk veya hakem heyeti devreye girebilir. Bu yöntemler, maliyet ve zaman açısından avantaj sağlar. Ayrıca uyuşmazlıkta sözleşme, tescil ve genel kurul kararları delil olarak kullanılır. Taraflar, olası ihtilaflar için hakem/arabuluculuk klozları ile önceden çözüm mekanizmasını belirleyebilir.
"Arabuluculuk Nedir?" başlıklı makalemize buradan ulaşabilirsiniz.
Pay devri sözleşmesinde veya işlemlerinde hukuka aykırılık tespit edilirse, devrin geçersiz veya iptal edilmesi için dava açılabilir. Bu davalar, genellikle sözleşme şartlarının ihlali, noter onayı pay devri eksikliği veya genel kurul onayı alınmaması gibi durumlarda gündeme gelir. Mahkeme, devrin hukuka uygun olup olmadığını ve üçüncü kişiler açısından etkilerini değerlendirir. Davaların sonuçlanması sürecinde, devrin tescil ve pay defteri kayıtları delil olarak kullanılır. Bu nedenle devir öncesinde tüm prosedürlerin eksiksiz tamamlanması, ileride açılabilecek geçersizlik davalarını önler.
Sözleşmede yer alan hakem/arabuluculuk klozları, pay devriyle ilgili anlaşmazlıkların mahkemeye gitmeden çözülmesini sağlar. Taraflar, olası ihtilaf durumunda hakem heyeti veya arabuluculuk yoluyla daha hızlı ve düşük maliyetli çözüm yollarına başvurabilir. Bu mekanizmalar, hem zaman hem de hukuki belirsizlik açısından avantaj sağlar. Hakem arabuluculuk şirket süreçleri, devrin geçerliliği ve tarafların yükümlülüklerini korumak için sözleşmede net şekilde belirtilmelidir. Böylece, ileride çıkabilecek anlaşmazlıklar etkili bir şekilde yönetilebilir.