İstanbul Barosu'na kayıtlı olan Avukat Mehmet Genç, mezun olduğu tarihten bu yana avukatlık mesleğini aralıksız olarak sürdürmektedir. İstanbul Barosu bünyesinde kurduğu avukatlık bürosuyla Ceza Hukuku, Miras Hukuku, Gayrimenkul Hukuku, Bilişim Hukuku başta olmak üzere birçok hukuk alanında avukatlık faaliyeti göstermektedir.
Devamını Oku
Tebligat, yetkili makamlarca düzenlenen hukuki işlemlerin, yasada belirtilen usullere uygun olarak muhatabına veya muhatap adına kabule yetkili kişilere yazılı olarak bildirilmesidir. 7201 sayılı Tebligat Kanunu uyarınca gerçekleştirilen bu işlem, hukuki sonuçların doğması için zorunlu bir ön şarttır. Tebligatın türleri, bildirimin yapılış şekline ve muhatabın niteliğine göre değişkenlik gösterir.
Tebligatın en kritik unsuru, evrakın teslim alındığı andır. Bu an, tebellüğ şerhi ile kayıt altına alınır. Tebellüğ şerhi, evrakı teslim alan kişinin adı, soyadı, imzası ve en önemlisi teslim aldığı saati içeren beyanıdır. Bu şerh, tebligat mazbatası üzerine düşülür ve tebligatın hukuken geçerli bir şekilde tamamlandığını kanıtlar. Tebliğ tarihi, sürelerin işlemeye başladığı an kabul edildiği için bu şerhin doğruluğu çok önemlidir.
Tebligat memuru evrakı teslim ederken, muhatabın kimliğini doğrulamakla yükümlüdür. Evrak teslim alınırken sadece imza atmak yeterli değildir; mazbataya günün tarihini ve mümkünse saati net bir şekilde yazdırmak gerekir. Eğer evrak muhatabın yerine bir yakınına veya çalışanına teslim ediliyorsa, teslim alan kişinin bu durumu ve muhatapla olan ilişkisini belirtmesi şarttır.
Zarfın içeriği açıldığında ilk bakılması gereken yer, gönderen makam ve evrakın başlığıdır. Eğer bir icra müdürlüğünden geliyorsa bu bir ödeme emri veya icra takibi bildirimidir ve 7 günlük itiraz süresi vardır.
Mahkemeden geliyorsa; bu bir dava dilekçesi, bilirkişi raporu ya da gerekçeli karar olabilir.
İdari bir makamdan geliyorsa idari bir para cezası veya işlem söz konusudur.
Evrakın türünü doğru teşhis etmek, hangi usul kanununa tabi olunacağını belirler.
Sürelerin hesaplanması konusunda yapılan küçük bir hata, haklı olunan bir davada usulden kaybetmeye neden olabilir. Tebligat Kanunu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) bu konuda net kurallar koymuştur.
Hukuk davalarında ve icra takiplerinde sürelerin hesaplanması, Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre belirlenir.
Sürenin son günü, ilgili işlemin yapılabileceği son tarihtir. Fiziki başvurularda bu süre mesai saati bitimiyle sınırlıdır. Ancak UYAP üzerinden veya elektronik ortamda yapılacak başvurularda süre, son günün saat 23:59'una kadar devam eder.
Tebligatın, kanunda öngörülen usullere aykırı yapılması durumuna usulsüz tebligat denir.
En sık rastlanan usulsüzlükler, muhatabın o adreste hiç oturmamasına rağmen tebligatın komşuya bırakılması veya muhtar kaydı sorgulanmadan kapıya yapıştırılmasıdır. Tebligat Kanunu’nun 21. maddesi uyarınca, muhatap adreste yoksa bunun nedeni araştırılmalı, imzadan imtina edenlerin durumu şerh düşülmeli ve haber kağıdı kapıya asılmalıdır. Bu adımlar atılmadan doğrudan muhtara bırakılan tebligatlar usulsüzdür. İlgili kanun maddesi şu şekildedir:
Tebligat Kanunu m. 21: Kendisine tebligat yapılacak kimse veya yukarıdaki maddeler mucibince tebligat yapılabilecek kimselerden hiçbiri gösterilen adreste bulunmaz veya tebellüğden imtina ederse, tebliğ memuru tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza mukabilinde teslim eder ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırmakla beraber, adreste bulunmama halinde tebliğ olunacak şahsa keyfiyetin haber verilmesini de mümkün oldukça en yakın komşularından birine, varsa yönetici veya kapıcıya da bildirilir. İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır.
Gösterilen adres muhatabın adres kayıt sistemindeki adresi olup, muhatap o adreste hiç oturmamış veya o adresten sürekli olarak ayrılmış olsa dahi, tebliğ memuru tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza karşılığında teslim eder ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırır. İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır.
Usulsüz yapılan bir tebligatta muhatabın durumu öğrendiğini beyan ettiği tarih, tebliğ tarihi sayılır. Eğer kişi tebligattan geç haberdar olmuşsa, usulsüzlüğü öğrendiğin tarihten itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine veya ilgili yargı merciine başvurarak usulsüz tebligat itiraz yoluna gitmelidir. Bu başvuruda tebligatın usulsüzlüğü ispat edilmeli ve öğrenme tarihinin esas alınması talep edilmelidir. Şikayet haklı bulunursa, süreler kişinin gerçekten öğrendiğini beyan ettiği günden itibaren yeniden işlemeye başlar.
Dijitalleşen dünya ile birlikte hukuk sisteminde elektronik tebligat merkezi bir konuma gelmiştir. Örneğin avukatlar için bu sistem üzerinden tebligat almak yasal bir zorunluluktur.
Elektronik tebligatta en çok karıştırılan husus, sistemin ne zaman tebliğ edilmiş sayılacağıdır. Kanuna göre, elektronik yolla yapılan tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. Kişi mesajı açıp okumamış olsa dahi, 5 günlük bekleme süresi bittiği an tebligat hukuken tamamlanmış kabul edilir.
Anonim, limited ve komandit şirketler için UETS hesabı açmak ve kullanmak mecburi bir durumdur. Şirket yetkililerinin sistemi takip etmemesi, tebligatın yapılmış sayılmasına engel teşkil etmez. Kurumsal yapılarda tebligatın kime düştüğü ve süreci kimin takip edeceği net bir görev tanımıyla belirlenmelidir; aksi halde süresi kaçırılan bir itiraz telafisi imkansız zararlara yol açabilir.
Tebligata karşı yapılacak her türlü itiraz veya cevap, yazılı bir dilekçe ile gerçekleştirilmelidir. Dilekçede tebligatın ne zaman alındığı, dosya numarası ve itiraz nedenleri açıkça belirtilmelidir. Başvuru mercii genellikle tebligatı gönderen makam olmakla birlikte, evrakın türüne göre ilgili yargı mercileridir.
Dosyada bulunan tebligat mazbatası, tebligatın kime, ne zaman ve hangi koşullarda yapıldığını gösteren en güçlü delildir. Eğer bir usulsüzlük iddiası varsa, PTT kayıtları ve mazbata üzerindeki imzalar bilirkişi incelemesine tabi tutulabilir. Tebligat zarfının kendisi de bir delil olduğu için, sürecin sonuna kadar zarfın saklanması, üzerindeki kaşelerin ve yazıların korunması tavsiye edilir.
Konu ile ilgili dikkatinizi çekebilecek makalelerimize aşağıda yer verdik. İlgili makaleye ulaşabilmek için başlığın üzerine tıklayabilirsiniz.