Kasten Öldürme Suçu Nedir ve Nasıl Oluşur? (TCK 81)
Kasten öldürme suçu, bir başkasının hayatına bilerek ve isteyerek son verilmesidir. Bir kişiyi bıçakla, silahla, zehirle veya yumrukla dahi öldürmek mümkündür. Kasten öldürme suçu Türk Ceza Kanunu'nun 81. maddesinde düzenlenmiştir. Suçun nasıl veya kime karşı işlendiğine göre cezada artırım yapılabilir. Örneğin bir kişiyi eziyet çektirerek veya canavarca hisle öldürmek ya da üstsoy veya altsoydan birini öldürmek, cezayı artıran hâllerdendir.
Kasten adam öldürme suçunda mağdur herkes olabilir. Mağdurun insan olması ve öldürme fiilinden önce yaşıyor olması yeterlidir. Anne karnındaki cenin ise hukuken yaşıyor kabul edilmez. Bu nedenle kasten öldürme suçunun mağduru olamaz. Ancak somut olayın özelliklerine göre çocuk düşürtme suçu oluşabilir.
Suçun işlenebilmesi için kastın varlığı aranır; yani birinin yaşamına bilerek ve isteyerek son verilmesi gerekir. Kişinin öldürmeye yönelik hareketi sonucunda ölümün meydana gelmesiyle kasten öldürme suçu tamamlanır.
Ölümün, failin eylemi sonucunda gerçekleşmiş olması da gerekir. Ölümün failin eyleminden mi yoksa başka bir nedenden mi kaynaklandığı bu nedenle önemlidir. Örneğin bir kişi eşini silahla vurmuş, eşi ambulansla hastaneye götürülürken ambulans alev almış ve içindeki herkes hayatını kaybetmiştir. Bu durumda eş, ambulans alev aldığı için ölmüştür. Dolayısıyla fail, öldürmeye teşebbüs cezası hükümlerine göre yargılanır.
Kasten Öldürme Suçu Nasıl İşlenir?
Kasten öldürme, Türk Ceza Kanunu'nda düzenlenen en ağır suçtur. Bir başka insanın hayatını bilerek ve isteyerek sona erdirmek bu suçun oluşmasına yol açar. Suç, öldürmeye yönelik her türlü davranışla işlenebilir. Suçun temel hâlinin cezası müebbet hapis cezasıdır.
Kasten Öldürme Suçunun Cezası
Kasten öldürme suçunda cezalar şöyledir:
| Durum | Ceza |
| Temel hâl (TCK 81) | Müebbet hapis |
| Nitelikli hâller (TCK 82) | Ağırlaştırılmış müebbet hapis |
| Olası kastla öldürme (TCK 21/2) | Temel hâlde 20 yıldan 25 yıla kadar, nitelikli hâllerde 25 yıldan az olmamak üzere hapis |
| İhmali davranışla öldürme (TCK 83) | Ağırlaştırılmış müebbet yerine 20-25 yıl, müebbet yerine 15-20 yıl, diğer hâllerde 10-15 yıl hapis |
| Teşebbüs (temel hâl) | 9 yıldan 15 yıla kadar hapis |
| Teşebbüs (nitelikli hâl) | 13 yıldan 20 yıla kadar hapis |
| Taksirle öldürme (TCK 85) | 2 yıldan 6 yıla kadar hapis; bilinçli taksirde ceza üçte birden yarısına kadar artırılır |
İndirim hâlleri yoksa kasten öldürme suçunu işleyen kişi müebbet hapis cezası alır. Suçun nitelikli hâlleri varsa ve fail indirim hâllerinden yararlanamıyorsa ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırılır. Gerçek içtima hükümleri uygulandığından fail, mağdur sayısı kadar ceza alır.
Türk Ceza Kanunu'nun 81. maddesi, bir insanı kasten öldüren kişiye müebbet hapis cezası öngörür. Suçun tasarlayarak, canavarca hisle veya eziyet çektirerek, çocuğa ya da kadına karşı, kan gütme veya töre saikiyle işlenmesi gibi 82. maddede sayılan hâllerde ise ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükmolunur.
Olası Kastla Öldürme Suçu Nedir? (TCK 21/2)
Kasten öldürme suçunda fail bazen doğrudan ölümü hedeflemez, ancak bu neticenin meydana gelmesini göze alır. TCK 21/2 uyarınca olası kast; kişinin, eyleminin birinin ölümüne yol açabileceğini öngörmesine rağmen "olursa olsun" düşüncesiyle fiili işlemesidir. Kalabalık bir ortamda hedef gözetmeksizin ateş açılması buna örnektir.
Olası kastla öldürmede kanun ceza indirimi öngörmüştür. Fail; temel kasten öldürme hâlinde 20 yıldan 25 yıla kadar, suçun nitelikli hâllerinde ise 25 yıldan az olmamak üzere hapis cezası ile cezalandırılır.
İhmali Davranışla Kasten Öldürme Suçunun Cezası
İhmali davranışla kasten öldürme suçunun işlenebilmesi için failin, öldürdüğü kişiye karşı belli bir icrai davranışta bulunma yükümlülüğü olmalıdır. Bu yükümlülük üç kaynaktan doğabilir:
- Kanundan doğan yükümlülük: Annenin bebeğine karşı koruma ve gözetme yükümlülüğü kanundan doğar. Örneğin bebeğini evde tek başına bırakarak tatile giden bir annenin bebeği açlıktan ölürse anne ihmali davranışla kasten öldürme suçunu işlemiş olur.
- Sözleşmeden doğan yükümlülük: Cankurtaran veya bakıcı bu duruma örnektir. Cankurtaran, boğulan bir kişiyi kurtarmak için denize girmezse ihmali davranışla kasten öldürme suçunu işlemiş olur.
- Önceden yaratılan tehlike: Kişinin sebep olduğu bir olay başkasının hayatı için tehlike oluşturuyorsa kişinin bu tehlikeyi önleme yükümlülüğü vardır. Örneğin arabayla birine çarpan kişi ona yardım etmek zorundadır. Bu kişiyi ölüme terk ederse ihmali davranışla kasten öldürme suçunu işlemiş olur.
İhmali davranışla kasten öldürme suçunun cezası şöyledir:
| Normalde Verilecek Ceza | İhmali Davranışta Verilecek Ceza |
| Ağırlaştırılmış müebbet hapis | 20 yıldan 25 yıla kadar hapis |
| Müebbet hapis | 15 yıldan 20 yıla kadar hapis |
| Diğer hâller | 10 yıldan 15 yıla kadar hapis |
Cezada indirim yapılıp yapılmaması mahkemenin takdirindedir. Bu suç tipinin unsurları ve Yargıtay uygulaması ihmali davranışla kasten öldürme suçu ve cezası sayfamızda ayrıntılı olarak ele alınmıştır.
Kasten Öldürme Suçunda Ceza İndirim Hâlleri
Haksız Tahrik İndirimi
Bir kişi, maruz kaldığı haksız bir fiilin etkisi altında kasten öldürme suçunu işlemişse cezasında indirim yapılabilir. Haksız tahrik hükümlerinin şartlarının oluşup oluşmadığını ve tahrikin ağırlığını mahkeme değerlendirir. Şartlar ve indirim oranları için ağır tahrik altında adam öldürmenin cezası başlıklı yazımıza bakabilirsiniz.
İyi Hâl İndirimi
İyi hâl indirimi, yargılamayı yapan hâkime tanınmış takdiri bir indirim hakkıdır. Hâkim bu hakkı kanuna ve somut olayın özelliklerine uygun olarak kullanmalıdır. Failin geçmişi, sosyal ilişkileri ve yargılama sürecindeki davranışları göz önünde bulundurularak indirim yapılabilir.
Namus Nedeniyle Kasten Adam Öldürme
Eşlerden birinin sadakat yükümlülüğüne aykırı davranarak başka biriyle cinsel ilişkiye girmesi nedeniyle işlenen öldürme, namus cinayeti olarak tanımlanır. Yargıtay bu durumda failin haksız tahrik indiriminden yararlanabileceğini kabul eder.
Kasten Öldürme Suçunun Nitelikli Hâlleri
Kasten öldürme suçunun aşağıdaki şekillerde işlenmesi nitelikli hâl oluşturur ve ceza ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıdır:
- Tasarlayarak
- Canavarca hisle veya eziyet çektirerek
- Yangın, su baskını, tahrip, batırma veya bombalama ya da nükleer, biyolojik veya kimyasal silah kullanarak
- Üstsoy veya altsoydan birine ya da eş, boşandığı eş veya kardeşe karşı
- Çocuğa ya da beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı
- Kadına karşı
- Gebe olduğu bilinen kadına karşı
- Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle
- Bir suçu gizlemek, delillerini ortadan kaldırmak veya işlenmesini kolaylaştırmak ya da yakalanmamak amacıyla
- Bir suçu işleyememekten dolayı duyulan infialle
- Kan gütme saikiyle
- Töre saikiyle
Tasarlayarak Kasten Öldürme
Tasarlayarak öldürmede fail, öldürme kararını önceden etraflıca düşünmüş ve sonra harekete geçmiş olmalıdır. Bu suç, önceden yaşanmış bir olay nedeniyle işlenmiş olabilir. Kişi yaşadığı olayın etkisi altında bu suçu işlemişse haksız tahrik hükümleri uygulanabilir. Tasarlamanın Yargıtay'a göre hangi şartlarda kabul edildiği tasarlayarak kasten öldürmeye teşebbüs sayfamızda ayrıntılı olarak incelenmiştir.
Eziyet Çektirerek ve Canavarca Hisle Kasten Öldürme
Bir kişiyi eziyet çektirerek veya canavarca hisle öldüren kişiye, suçun temel hâline göre daha ağır ceza verilir. Bu nitelikli hâlde iki ayrı kavram söz konusudur:
- Canavarca his: Bir kişinin yaşamını ortadan kaldırmaktan zevk duyulmasıdır. Yargıtay kararlarına göre bu durum, kamu vicdanının kabul edemeyeceği bir kötülüktür.
- Eziyet çektirmek: Bir kişiyi acı çektirerek öldürmektir. Kişinin yaşamına hemen son verilmez, acıyla ölmesi sağlanır. Öğretide bu durum "öldürmekten haz almak" olarak tanımlanmıştır.
Bir kişiyi eziyet çektirerek ve canavarca hisle öldüren kişi müebbet hapis cezası ile cezalandırılır.
Yangın, Su Baskını, Batırma veya Bombalama ya da Nükleer, Biyolojik veya Kimyasal Silah Kullanarak Kasten Öldürme
Kasten öldürme suçunun bu yöntemlerle işlenmesi hâlinde genel güvenlik de tehlikeye sokulmuş olabilir. Bu durumda kasten öldürme suçu ile genel güvenliği tehlikeye sokma suçu birlikte işlenmiş olur.
Üstsoy veya Altsoydan Birine ya da Eş veya Kardeşe Karşı Kasten Öldürme
Kasten öldürme suçunun akrabalık ilişkisi içindeki kişilere karşı işlenmesi hâlinde ceza artırılır. Ancak bu hüküm bütün akrabalık ilişkilerinde uygulanmaz. Burada kastedilen kan hısımlığıdır; kayın hısımlığı bulunan birine karşı işlenen kasten öldürme suçunda ceza artırılmaz.
Eşini Öldürmenin Cezası
Bir kişinin eşini öldürmesinin cezası ağırlaştırılmış müebbet hapistir. Eşin başka biriyle cinsel ilişkiye girmesi nedeniyle öldürülmesi namus cinayeti olarak tanımlanır. Yargıtay'a göre bu durumda haksız tahrik indirimi uygulanabilir ve verilecek ceza müebbet hapis olabilir.
Çocuğu veya Kendini Savunamayacak Kişiyi Kasten Öldürme
Çocuk, yetişkin bir bireye göre daha savunmasız ve güçsüz olduğu için bu hâlde verilecek ceza daha ağırdır. Bu nitelikli hâlde şu noktalar önemlidir:
- Çocuk kavramı: 18 yaşını tamamlamamış kişiler çocuk kabul edilir.
- Gerçek yaş: Kişinin nüfus cüzdanındaki yaşı ile gerçek yaşı farklı olabilir. Bu durumda gerçek yaşı dikkate alınır.
- Yaşta hata: Fail mağdurun yaşı konusunda hataya düşmüşse bu hatasından yararlanabilir ve suçun temel hâlinden cezalandırılabilir.
- Kendini savunamayacak kişi: Bir kişi felç, yaşlılık veya akıl hastalığı gibi nedenlerle beden veya ruh bakımından kendini savunamayacak duruma gelebilir.
Çocuğu veya kendini savunamayacak bir kişiyi öldürmenin cezası ağırlaştırılmış müebbet hapistir.
Kasten Adam Öldürme Suçunun Kadına Karşı İşlenmesi (TCK 82/1-f)
Kasten öldürme suçunun kadına karşı işlenmesi suçun nitelikli hâlidir. Suçun nitelikli hâlinin cezası ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıdır.
Hamile Kadını Kasten Öldürme
Bu nitelikli hâl, kişinin hamile olduğu bilinerek yaşamına son verilmesidir. Ancak amaç yalnızca bebeğin öldürülmesiyse kasten öldürme suçu değil, çocuk düşürtme suçu oluşur.
Kamu Görevlisini Görevi Nedeniyle Kasten Öldürme
Bu nitelikli hâl, bir kamu görevlisinin görevini yapmasından dolayı öldürülmesidir. Örneğin bir doktorun hastayı tedavi ederken hasta yakınları tarafından öldürülmesi bu kapsamdadır. Kamu görevlisinin görevi ile ilgisi olmayan bir sebeple öldürülmesi durumunda bu hüküm uygulanmaz. Kamu görevlisini kasten öldürmenin cezası müebbet hapistir.
Bir Suçu Gizlemek, Delillerini Ortadan Kaldırmak veya İşlenmesini Kolaylaştırmak ya da Yakalanmamak Amacıyla Kasten Öldürme
Bu nitelikli hâle iki örnek verilebilir:
- Suçu kolaylaştırmak için öldürme: Bir bankayı soyabilmek için öldürme suçunun işlenmesi. Banka soygunu gerçekleştirilememiş olsa bile ceza artırılır.
- Suçu gizlemek için öldürme: Hırsızlık suçu işlendikten sonra bu suçun ortaya çıkmaması için suça tanık olan kişinin öldürülmesi.
Kan Gütme Saikiyle Kasten Öldürme
Kan gütme, daha önce öldürülmüş bir kişinin intikamının alınmasıdır. İntikam alan kişi, ilk öldürme olayından duyduğu acı ve kızgınlıktan arınmış olduğu hâlde, geleneklerin etkisiyle adeta bir görev bilinciyle hareket eder. Kan gütme saikiyle bir kişiyi öldüren kişi ağırlaştırılmış müebbet hapisle cezalandırılır.
Töre Saikiyle Kasten Öldürme
Töre cinayeti, bir kişinin mensup olduğu topluluğun gelenek ve göreneklerine aykırı davranması nedeniyle öldürülmesidir. Töre cinayetinde kişinin bireysel kararından çok aile meclisinin etkisi vardır. Bu nedenle suçun temel cezasına göre daha ağır bir ceza belirlenmiştir. Töre cinayeti suçunun cezası ağırlaştırılmış müebbet hapistir.
Silahla Kasten Öldürme Suçu ve Cezası
Silahla kasten öldürmenin cezası, suçun temel hâlinin cezası olan müebbet hapis cezasıdır. Türk Ceza Kanunu'na göre silah deyiminden şunlar anlaşılır:
- Ateşli silahlar
- Patlayıcı maddeler
- Saldırı ve savunmada kullanılmak üzere yapılmış her türlü kesici, delici veya bereleyici alet
- Saldırı ve savunma amacıyla yapılmamış olsa bile fiilen saldırı ve savunmada kullanılmaya elverişli diğer şeyler
- Yakıcı, aşındırıcı, yaralayıcı, boğucu, zehirleyici, sürekli hastalığa yol açıcı nükleer, radyoaktif, kimyasal ve biyolojik maddeler
Silahın niteliğinin ceza üzerindeki etkisi silahla kasten öldürme suçu sayfamızda ayrıca ele alınmıştır.
Kasten Adam Öldürme Suçunda Nefsi Müdafaa
Nefsi müdafaanın diğer adı meşru savunmadır. Meşru savunma, bir kişinin kendisine veya yakınına yöneltilmiş haksız bir saldırıdan kurtulmak için savunma yapmasıdır. Türk Ceza Kanunu'na göre bu durum hukuka uygun sayılır. Ancak bunun için şu şartların birlikte bulunması gerekir:
- Haksız saldırı: Kişinin kendisine veya yakınına yönelik haksız bir saldırı bulunmalıdır.
- Eş zamanlılık: Haksız saldırı ile savunma aynı anda gerçekleşmelidir.
- Zorunluluk: Saldırıyı önlemenin tek yolu savunma yapmak olmalıdır. Kişi savunma yapmadan saldırıdan kurtulabiliyorsa meşru müdafaa hükümlerinden yararlanamaz.
- Orantılılık: Haksız saldırıya karşı gösterilen savunma orantılı olmalıdır. Örneğin yumruk atan birine karşı silahla savunma yapılamaz; bu durumda nefsi müdafaanın sınırı aşılmış olur.
Bu şartların hepsi bir arada bulunursa kişiye ceza verilmez.
Kasten Adam Öldürme Suçunda Etkin Pişmanlık
Etkin pişmanlık, suç işlendikten sonra kişinin kendi iradesiyle pişman olması ve suçun yol açtığı zararları gidermesidir. Etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanabilmesi için suçun tamamlanmış olması gerekir. Teşebbüs aşamasında kalan bir suç tamamlanmamış demektir. Bu nedenle kasten öldürme suçu teşebbüste kalmışsa etkin pişmanlık hükümleri uygulanamaz.
Adam Öldürmeye Azmettirme Suçunun Cezası
Herhangi bir suç işlemeyi düşünmeyen bir kişinin suç işlemeye ikna edilmesine azmettirme denir. Azmettiren kişi, hangi suçun işlenmesi için azmettirmede bulunmuşsa o suçun cezası ile cezalandırılır. Ancak azmettirilen kişinin daha önceden suç işleme kararı olmamalıdır.
Adam öldürmeye azmettirme suçunun temel cezası müebbet hapistir.
Kasten Adam Öldürme Suçunda Yargılama Süreci
Soruşturma Aşaması
Kasten öldürme suçunun soruşturulması şikâyete tabi değildir. Cumhuriyet Başsavcılığı suçun işlendiğini öğrendiği anda soruşturma başlatır. Öldürmenin nasıl gerçekleştiği ve kim tarafından işlendiği gibi konularda deliller toplanır.
Suçun işlendiğine dair somut delillere dayanan kuvvetli suç şüphesi varsa şüpheliler tutuklanabilir. Cumhuriyet savcısı soruşturma sonunda topladığı delilleri değerlendirir ve kamu davası açmayı gerektiren yeterli şüphe olup olmadığını tespit eder.
Kovuşturma Aşaması
Soruşturma aşamasının tamamlanmasıyla kovuşturma aşaması başlar. Soruşturmada şüpheli olan kişi, kovuşturma yani yargılama aşamasında sanık sıfatıyla yargılanır. Sanık suçu işlememişse beraat için avukatı aracılığıyla savunma hakkını kullanabilir. Suçu işlemişse yine avukatı aracılığıyla varsa indirimlerden yararlanabilir.
Gözaltı ve Tutuklama
Cumhuriyet savcısının kasten öldürme suçunda şüphelinin gözaltına alınmasına karar verebilmesi için iki şart birlikte aranır:
- Gözaltının, kasten öldürme suçunun soruşturulması için gerekli olması
- Gözaltına alınacak kişinin kasten öldürme suçunun şüphelisi olması; bu şüphe de somut delillere dayanmalıdır
Kasten öldürme suçundan gözaltına alınan kişi en fazla 24 saat gözaltında tutulabilir ve en yakın hâkime 12 saat içinde gönderilmelidir. Gözaltı süresi toplam 36 saati geçemez.
Tutuklama ağır bir tedbirdir. Şüphelinin suçu işlediğine dair deliller bulunuyorsa tutuklama nedenlerinin varlığına bakılır. Tutuklama nedenleri şunlardır:
- Şüpheli veya sanığın kaçması ya da kaçacağına dair delillerin bulunması
- Şüpheli veya sanığın davranışlarının tanık, mağdur veya başkaları üzerinde baskı yapacağına dair kuvvetli şüphe oluşturması
Bu nedenlerden birinin varlığı hâlinde tutuklama kararı verilebilir. Tutuklama şartları oluşmamışsa tutuklama kararına itiraz edilebilir.
Kasten Adam Öldürme Suçunda Dava Açma Süresi
Kasten öldürme suçu şikâyete tabi değildir. Suçun işlendiğinin öğrenilmesiyle savcılık soruşturma başlatır ve soruşturma tamamlandığında kamu davası açılır.
Ancak soruşturma ve kovuşturmanın tamamlanması için kanunda bir süre öngörülmüştür. Bu süre içinde dava açılmaz veya açılan dava sonuçlandırılmazsa dava düşer. Kasten öldürme suçunun dava zamanaşımı süresi 25 yıldır.
Kasten Öldürme Suçunda Usul Kuralları Özeti
| Konu | Durum |
| Şikâyete tabi mi? | Hayır, savcılık resen soruşturur |
| Şikâyetten vazgeçme davayı düşürür mü? | Hayır |
| Uzlaşma kapsamında mı? | Hayır |
| Teşebbüste etkin pişmanlık uygulanır mı? | Hayır |
| Dava zamanaşımı | 25 yıl |
| Görevli mahkeme | Ağır Ceza Mahkemesi |
Sık Sorulan Sorular
Adam Öldürmenin Cezası Kaç Yıl?
Kasten insan öldürmenin cezası, indirim hâlleri hariç müebbet hapis cezasıdır. Suç işlenirken nitelikli hâllerden biri varsa ceza ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıdır.
Adam Öldürme Cezasında İndirim Nasıl Alabilirim?
Haksız tahrik hükümlerinin şartları mevcutsa cezada indirim alınabilir. Bir kişi maruz kaldığı haksız bir fiilin etkisiyle kasten birini öldürmüşse cezasında indirim yapılabilir.
Adam Öldürme Suçunda İyi Hâl İndirimi Nedir?
Yargılamayı yapan hâkim, cezayı belirlerken takdir hakkını kullanabilir. Failin geçmişi, sosyal ilişkileri, yargılama sırasındaki davranışları ve cezanın gelecekteki etkileri gibi hususlar göz önünde bulundurularak cezada indirim yapılabilir.
Adam Öldürmeye Teşebbüste Hapis Cezası Nedir?
Bir kişi, başka birini kasten öldürme amacıyla hareket ettiği hâlde elinde olmayan sebeplerle amacına ulaşamazsa teşebbüs meydana gelir. Kasten öldürme iki şekilde teşebbüs aşamasında kalabilir:
- Öldürmek için harekete geçilmiş, ancak failin elinde olmayan bir sebeple icra hareketleri yarıda kalmıştır.
- Fail öldürmek için icra hareketlerini tamamlamış, ancak ölüm neticesi meydana gelmemiştir.
Failin amacının yaralamak mı yoksa öldürmek mi olduğunu mahkeme değerlendirir. Yargıtay'a göre kasten öldürmeye teşebbüs olup olmadığı şu ölçütlere göre belirlenir:
- Fail ile mağdur arasında husumet bulunup bulunmadığı
- Kullanılan aracın öldürmeye elverişli olup olmadığı
- Mağdura gösterilen şiddetin derecesi
- Mağdurun hayati organlarına darbe gelip gelmediği
- Failin kendiliğinden mi vazgeçtiği, yoksa iradesi dışındaki bir sebeple mi eylemi tamamlayamadığı
Fail, mağdura zarar verme imkânı varken kendiliğinden vazgeçmişse ve o ana kadarki darbeler ciddi değilse yaralama kastıyla hareket ettiği kabul edilir. Ancak fail elinde olmayan bir sebeple ölüm neticesini gerçekleştirememişse teşebbüs kabul edilir. Bu ölçütler sınırlayıcı değildir; her somut olayın özelliklerine göre değerlendirme yapılır.
Failin cezası, basit veya nitelikli hâllerden hangisine teşebbüs ettiğine göre belirlenir.
Cinayete Teşebbüs Cezası Kaç Yıl?
Kasten öldürmenin temel hâli teşebbüs aşamasında kalmışsa 9 yıldan 15 yıla kadar, nitelikli hâlleri teşebbüs aşamasında kalmışsa 13 yıldan 20 yıla kadar hapis cezası verilir.
Adam Öldürmeye Teşebbüste Tutuksuz Yargılanma Nasıl Olur?
Katalog suçların yargılamasında uygulamada genellikle tutuklama kararı verilir ve yargılama sanığın tutuklu olarak cezaevinde bulunmasıyla devam eder. Tutuklama bir koruma tedbiridir. Sanık, avukatı aracılığıyla tutuksuz yargılanma talebinde bulunabilir.
Adam Öldürme Cezasında Şikâyeti Geri Almak Mümkün mü?
Hayır. Kasten öldürme suçu şikâyete tabi değildir; soruşturma ve kovuşturma şikâyet olmaksızın yürütülür. Bu nedenle şikâyetten vazgeçilmesi davayı sona erdirmez.
Adam Öldürme Cezasında Uzlaşma Mümkün mü?
Hayır. Kasten öldürme suçu uzlaşmaya tabi değildir. Öldürülen kişinin yakınları şikâyetlerinden vazgeçse ya da şikâyetlerini geri çekse bile dava kamu davası olarak devam eder.
Adam Öldürme Cezasında Kan Parası Nedir?
Kasten adam öldüren kişi, mahkûmiyeti kesinleştiğinde hapis cezasının yanı sıra öldürdüğü kişinin yakınlarına manevi tazminat da öder. Öldürülen kişinin yakınları, yaşadıkları elem, keder ve ruhsal yıkım nedeniyle talep ederlerse manevi tazminat alabilir. Halk arasında kan parası olarak bilinen bu tazminattır.
Kan parası hukuki bir terim değildir. Uygulamada taraflar kan parası miktarı konusunda kendi aralarında anlaşabilir, ancak manevi tazminata hâkim karar verir.
18 Yaş Altı Birini Öldürmenin Cezası Nedir?
18 yaşını tamamlamamış bir çocuğu kasten öldüren kişi ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile cezalandırılır.
Silahla Adam Öldürmenin Cezası Kaç Yıldır?
Silahla adam öldürmenin cezası müebbet hapistir.
Yanlışlıkla Adam Öldürmenin Cezası Kaç Yıldır?
Yanlışlıkla adam öldürme, taksirle bir kişinin yaşamına son verilmesidir. Taksirin iki türü vardır:
- Basit taksir: Kişi, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranarak öngörebileceği bir neticeyi öngörememiş ve bu nedenle birinin hayatına son vermiştir.
- Bilinçli taksir: Kişi ölüm neticesini öngörür ama istemez. Yeteneği veya şans gibi etkenlere güvenerek bir şey olmayacağını düşünür.
Her iki durumda da kişinin öldürme kastı yoktur. Taksirle adam öldüren kişi 2 yıldan 6 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bilinçli taksir hâlinde ise ceza üçte birden yarısına kadar artırılır.
Kasten Öldürme Suçu Yargıtay Kararları
Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 2012/3350 K.
Sanık Yaşar'ın kardeşini töre saiki ile öldürme suçundan mahkumiyetine dair kurulan hüküm yönünden;
Oluşa ve dosya içeriğine göre; maktul Devran ile sanığın kardeş oldukları, maktulün, ailesinin rızasını almadan M…' nin K… ilçesinde oturan Eyyup'la kaçarak evlendiği, yöresel örf ve adet gereği sanık Yaşar'ın ailesinin, maktulün eşinden barışmak için başlık parası istediği, paranın ödenmemesi nedeniyle aile şeref ve namusunu kurtarmak saikiyle maktulü öldürmeye karar verip, olaydan bir gün önce sanığın, İ…'den M…' nin K… ilçesine geldiği, oturduğu yeri tespit ettikten sonra aralarında hiçbir konuşma geçmeksizin maktulü uzun namlulu silah ile vurarak öldürdüğü olayda; sanığın, maktulü öldürmeye önceden karar vermesi, bu kararında sebat ve ısrar gösterip aradan geçen ve tasarlamanın varlığı için yeterli olan zamana rağmen soğukkanlılıkla eylemini gerçekleştirmesi karşısında, töre saikiyle ve tasarlayarak kardeşini öldürme suçundan TCK'nın 82/1-a-d-k maddeleri uyarınca cezalandırılması yerine suç vasfının yanlış tayini sonucu aynı Yasa'nın 82/1-d-k maddeleri gereğince töre saikiyle kardeşini öldürme suçundan yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.
Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 2020/227 K.
Dairemizin yerleşmiş uygulamalarına göre, "tasarlama" halinin kabulü için öldürme kararının şarta bağlı olmadan alınması, ruhsal dinginliğe ulaşıldığını kabule elverişli makul bir süre geçmesine karşın eylem kararlılığından dönülmemesi ve belli bir hazırlık yapılarak sebat ve ısrarla bir plan dahilinde öldürme fiilinin gerçekleştirilmesi gerekmekte olup, oluşa ve dosya kapsamına göre, sanığın, aralarında boşanma davası olup, bir süredir ayrı yaşadığı eşi maktul …'yi, olay günü görüşme bahanesi ile daha önce ortak ikamet ettikleri eve çağırarak, tabanca ile 4 kez ateş etmek suretiyle öldürdüğü olayda; sanığın suçu tasarlayarak işlediğine ilişkin delil bulunmadığı gözetilerek temel cezanın 5237 sayılı TCK'nin 82/1-d maddesi ile belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde TCK'nin 82/1-a,d maddesi gereğince cezalandırılması, bozma nedenidir.
Kasten Öldürmeye Teşebbüs ile Kasten Yaralama Nasıl Ayırt Edilir?
Uygulamada en çok tartışılan konulardan biri, mağdurun yaralandığı ancak ölmediği olaylarda fiilin öldürmeye teşebbüs mü yoksa kasten yaralama mı olduğudur. İki suç arasındaki ceza farkı çok büyük olduğundan bu ayrım sanığın hukuki durumunu doğrudan belirler. Yargıtay, failin kastını tespit ederken şu ölçütlere bakar:
- Kullanılan aletin öldürmeye elverişli olup olmadığı (ateşli silah, bıçak, sopa vb.),
- Darbenin yöneltildiği bölge (kalp, baş, boyun gibi hayati bölgeler),
- Darbe veya atış sayısı ve şiddeti,
- Fail ile mağdur arasındaki önceki ilişki ve husumet,
- Failin eylemine kendiliğinden son verip vermediği ya da engel bir nedenle durdurulup durdurulmadığı,
- Olaydan sonra mağdura yardım edip etmediği veya hastaneye götürüp götürmediği.
Örneğin mesafe yakın olmasına ve imkânı bulunmasına rağmen tek atış yaparak bacağa ateş eden failin kastı genellikle yaralama olarak değerlendirilirken, göğüs bölgesine birden fazla bıçak darbesi vurulması öldürme kastına işaret eder.
Kasten Öldürme, Olası Kast ve Bilinçli Taksir Farkı
Ölüm sonucunun doğduğu olaylarda failin sorumluluğu, sonuca ilişkin iradesine göre belirlenir:
- Doğrudan kast: Fail, ölüm sonucunu bilerek ve isteyerek gerçekleştirir.
- Olası kast (TCK 21/2): Fail, ölümün gerçekleşebileceğini öngörür ancak buna rağmen "olursa olsun" diyerek hareket etmeye devam eder. Ceza, doğrudan kasta göre indirilir.
- Bilinçli taksir (TCK 22/3): Fail sonucu öngörür, fakat sonucun gerçekleşmeyeceğine güvenerek hareket eder. Bu durumda taksirle öldürme suçu oluşur ve ceza artırılır.
Örneğin kalabalık bir alanda havaya ateş eden ya da yüksek hızla kırmızı ışıkta geçen sürücülerin durumu, somut olayın koşullarına göre olası kast veya bilinçli taksir olarak değerlendirilebilir.
Kasten Öldürme Suçunda Maktul Yakınlarının Hakları
Kasten öldürme suçu re'sen kovuşturulur; maktul yakınlarının şikâyetinden vazgeçmesi davayı düşürmez. Bununla birlikte maktulün eşi, çocukları, anne-babası ve kardeşleri yargılamaya etkin şekilde katılabilir:
- Davaya katılma: Suçtan zarar görenler kovuşturma aşamasında katılan sıfatıyla davaya dâhil olarak delil sunabilir, tanıklara soru yöneltebilir ve karara karşı kanun yollarına başvurabilir.
- Destekten yoksun kalma tazminatı: Maktulün desteğinden yoksun kalan yakınlar, failden maddi tazminat talep edebilir.
- Manevi tazminat: Maktulün yakınları, yaşadıkları acı nedeniyle manevi tazminat davası açabilir.
- Cenaze ve defin giderleri: Bu masraflar da tazminat talebine dahil edilebilir.
Tazminat talepleri ceza davasından ayrı olarak asliye hukuk mahkemesinde ileri sürülür. Ceza mahkemesinin mahkûmiyet kararı, hukuk mahkemesi için önemli bir delil niteliği taşır.
Kasten Öldürme Suçunda Savunmanın Önemi
Kasten öldürme davalarında ceza miktarını etkileyen birçok unsur (kastın türü, haksız tahrik, meşru müdafaa, nitelikli hâller, teşebbüs) olay yeri inceleme raporları, adli tıp otopsi raporu, balistik inceleme, kamera kayıtları ve tanık beyanları üzerinden belirlenir. Soruşturmanın ilk aşamasında alınan ifadeler ve toplanan deliller yargılamanın seyrini doğrudan etkilediğinden, şüphelinin ifadesinin müdafi huzurunda alınması ve delillerin zamanında incelenmesi büyük önem taşır.
