İstanbul Barosu'na kayıtlı olan Avukat Mehmet Genç, mezun olduğu tarihten bu yana avukatlık mesleğini aralıksız olarak sürdürmektedir. İstanbul Barosu bünyesinde kurduğu avukatlık bürosuyla Ceza Hukuku, Miras Hukuku, Gayrimenkul Hukuku, Bilişim Hukuku başta olmak üzere birçok hukuk alanında avukatlık faaliyeti göstermektedir.
Devamını Oku
E-Tespit nedir?
E-tespit dijital ortamlarda bulunan veri, belge, ekran görüntüsü, sosyal medya içeriği gibi unsurların, belirli bir anda ya da zaman
aralığında değişmeden kayıt altına alınarak, noter e-tespit işlemi aracılığıyla hukuki delil haline getirilmesidir. Bu yöntemle, internet üzerindeki içerikler veya cihazlardaki veriler noter tarafından tespit edilip belgelenebilir ve gerektiğinde mahkemede kanıt olarak kullanılabilir. Özellikle dijital içeriklerin kolayca silinebilir ya da değiştirilebilir olması nedeniyle, bu dijital delil tespiti kişilik haklarının korunması ve delil güvenliğinin sağlanması açısından büyük önem taşır.
E-Tespitin Kapsamı Nedir?
1. Dijital Delil Tespiti:
-Web siteleri (haber, yorum, içerik vb.)
-Sosyal medya paylaşımları (Facebook, Instagram, Twitter/X, TikTok vs.)
-Blog yazıları, forum mesajları
-YouTube videoları, canlı yayın kayıtları
2. Görsel ve İşitsel Materyallerin Tespiti:
-Ekran görüntüleri
-Fotoğraflar
-Videolar
-Ses kayıtları
3. Yazılı Dijital Belgeler:
-E-posta içerikleri
-Dijital sözleşmeler
-Chat (sohbet) yazışmaları
-Dijital belgeler (PDF, Word, Excel dosyaları vb.)
4. Zaman Damgalı Tespit:
-Belirli bir andaki içeriğin değişmeden sabitlenmesi
-İçeriğin sonradan değiştirilip değiştirilmediğinin hukuki olarak kanıtlanması
5. Kişilik Haklarının İhlali Durumları:
-Hakaret, tehdit, iftira içeren dijital içerikler
- verilerin izinsiz paylaşımı
-Telif hakkı ihlalleri
-Özel hayatın gizliliğinin ihlali
6. Ticari ve Kurumsal Uyuşmazlıklar:
-Marka ve itibar zararına yönelik içerikler
-Rekabet ihlali veya haksız kazanç sağlayan dijital işlemler
-Dijital dolandırıcılık iddiaları
İnternet ortamında delil toplama işleminin hukuki önemi yargı süreçlerinde ispat yükünü karşılamak, hak kaybını önlemek ve delilin geçerliliğini sağlamak açısından oldukça büyüktür. Çünkü dijital içerikler kolayca silinebilir, değiştirilebilir ve manipülasyona açık olduğundan, bunların güvenilir biçimde kayıt altına alınması adaletin sağlanması açısından hayati öneme sahiptir. Delilin güvenilirliği, sadece içeriğin doğruluğuyla değil, aynı zamanda usulüne uygun toplanmış olmasıyla da ilgilidir. Hatalı veya eksik yürütülen bir delil toplama süreci, davaların seyrini olumsuz etkileyebilir ve adil yargılamayı zedeleyebilir.
Sosyal medya üzerinden gerçekleşen hakaret ve tehdit gibi fiiller, dijital delil tespiti açısından en sık karşılaşılan örnekler arasındadır. Bu tür içeriklerin hukuki olarak geçerli bir biçimde belgelenmesi, adli sürecin sağlıklı işlemesi ve yaptırımın uygulanabilirliği açısından büyük önem taşır. Etespit uygulaması, yalnızca ceza hukuku kapsamında değil, bazı özel hukuk uyuşmazlıklarında da devreye girebilir. Örneğin boşanma davalarında sosyal medya tespiti, mahkemede dijital delil olarak önemli bir rol oynar. Bu nedenle, etespit işlemi hem ceza hem de özel hukuk süreçlerinde delilin güvenirliğini sağlayan kritik bir araç haline gelmiştir.
E-tespit süreci, dijital ortamdaki bir içeriğin hukuki delil olarak geçerli hale getirilmesi amacıyla notere başvuru aracılığıyla yapılan resmi bir işlemdir.
E-tespit başvurusu için takip edilmesi gereken adımlar:
1-İlk adımda, hangi dijital içeriğin tespit edileceği belirlenir.
2-E-tespit işlemi için ilgili kişi, fiziki olarak bir noterliğe başvurabilir ya da Türkiye Noterler Birliği’nin e-Tespit sistemi üzerinden 7/24 online talepte bulunabilir.
3-Noter, başvuruda belirtilen dijital içeriği belirli bir zaman damgasıyla birlikte kayıt altına alır. Yapılan işlemi ve içeriği gösteren resmi bir etespit tutanağı düzenler. Bu tutanak, hangi verilerin, ne zaman ve nasıl tespit edildiğini ayrıntılı biçimde içerir.
4-Düzenlenen e-tespit tutanağı, artık resmi belge niteliğindedir. Bu belge, mahkemede dijital delil olarak kullanılabilir. Mahkeme, içeriğin işlem anındaki durumunu dikkate alarak karar verir.
Noter aracılığıyla yapılan e-tespit işlemi, dijital içeriklerin belirli bir anda var olduğunu resmi olarak belgeleyerek mahkemede delil olarak kullanılmasını sağlar.
Özel yazılımlar ve çevrim içi e-tespit araçları, dijital verilerin hızlı ve güvenilir şekilde tespiti için kullanılır. Bu araçlar, sosyal medya paylaşımları, web içerikleri veya dijital belgelerin değişmeden kaydedilmesini sağlar. Noter onayıyla desteklendiğinde, bu tespitler hukuki delil niteliği kazanır ve mahkemelerde kullanılabilir.
E-tespit, dijital içeriklerin hukuki delil haline getirilmesinde sıkça kullanılan bir yöntemdir. En çok sosyal medya tespiti açısından işlenen hakaret ve tehdit suçlarında, boşanma gibi özel hukuk davalarında ve ticari uyuşmazlıklarda kullanılır. Ayrıca iş ilişkilerinde, e-ticaret işlemlerinde ve telif hakkı ihlallerinde de delil güvenliği sağlamak için başvurulur. Bu sayede veriler mahkemede dijital delil olarak geçerli hale gelir.
Sosyal medya paylaşımlarının e-tespiti, bir paylaşımın belirli bir tarihte ve içerikte var olduğunu resmi olarak belgelemek amacıyla yapılan işlemdir. Hakaret, tehdit, iftira gibi suç unsuru taşıyan ya da özel hukuk davalarında delil olarak kullanılabilecek sosyal medya içerikleri, hızlıca silinebildiği için bu içeriklerin noter aracılığıyla zaman damgası ile kayıt altına alınması gerekir. E-tespit sayesinde paylaşımın içeriği, tarihi ve kaynağı resmiyet kazanır ve mahkemelerde geçerli delil olarak sunulabilir. Böylece, dijital ortamda yapılan paylaşımların hukuki delil tespiti güvence altına alınmış olur.
Web sitesi içerikleri ve dijital sözleşmeler, kolayca değiştirilebilir yapıda oldukları için web sitesi e-tespiti yoluyla noter tarafından kayıt altına alınarak hukuki güvence altına alınır. Bu işlem, içeriklerin belirli bir tarihteki haliyle delil olarak kullanılmasını sağlar ve olası uyuşmazlıklarda önemli bir kanıt niteliği taşır.
Mobil uygulamalarda yer alan içerikler ile dijital reklamlarda sunulan kampanya, fiyat, ürün bilgisi gibi veriler zaman içinde değiştirilebilir veya tamamen silinebilir. Bu nedenle, kullanıcıyı etkileyen bu tür bilgilerin belirli bir tarihteki haliyle kayda alınması, özellikle ticari uyuşmazlıklarda delil olarak sunulabilmesi açısından büyük önem taşır. E-tespit işlemi sayesinde, mobil
uygulama ekranları veya çevrim içi reklamlar noter aracılığıyla belgelenerek hukuki geçerlilik kazanır ve gerektiğinde mahkemelerde kullanılabilecek resmi delil niteliği taşır.
E-tespit tutanağı, noter tarafından düzenlendiği için resmi belge niteliği taşır ve mahkemelerde güçlü bir delil olarak kabul edilir. Dijital içeriklerin belirli bir zamanda var olduğunu ve içeriğinin ne olduğunu belgeleyen bu tutanak, özellikle değiştirilebilir veya silinebilir verilerin ispatında büyük önem taşır. Hukuki süreçlerde tarafların haklarını korumak ve delil güvenliğini sağlamak açısından e-tespit, güvenilir ve geçerli bir yöntemdir.
Mahkemede e-tespit delili, resmi noter tutanağıyla desteklendiği için güçlü ve güvenilir bir delil olarak kabul edilir. Hakim, e-tespit sayesinde dijital verilerin belirli bir tarihte ve içerikte var olduğunu kolayca tespit edebilir. Bu delil, özellikle sosyal medya paylaşımları, e-postalar veya diğer elektronik belgelerin değiştirilme ihtimaline karşı kanıt sunar. Ancak mahkeme, delilin tamamını ve diğer delillerle olan bağlamını da dikkate alarak karar verir; dolayısıyla e-tespit tek başına kesin sonuç sağlamayabilir.
E-tespit, dijital verilerin noter tarafından elektronik ortamda ve zaman damgalı olarak kayıt altına alınmasıdır. Klasik tespit ise fiziksel delillerin yerinde incelenmesiyle yapılır. E-tespit dijital deliller için hızlı ve güvenilirken, klasik tespit somut nesneler için kullanılır.
E-tespit raporu, dijital verilerin belirli bir anda ve haliyle kayıt altına alındığını belgeleyen resmi dokümandır. İçeriğinde tespit edilen verinin ayrıntıları, zaman damgası, noter onayı ve teknik inceleme bilgileri bulunur. Bu rapor, mahkemede dijital delil için güvenilirlik sağlar ve mahkemelerde güçlü bir kanıt olarak kullanılır. Bu nedenle, doğru ve eksiksiz hazırlanması büyük önem taşır.