İstanbul Barosu'na kayıtlı olan Avukat Mehmet Genç, mezun olduğu tarihten bu yana avukatlık mesleğini aralıksız olarak sürdürmektedir. İstanbul Barosu bünyesinde kurduğu avukatlık bürosuyla Ceza Hukuku, Miras Hukuku, Gayrimenkul Hukuku, Bilişim Hukuku başta olmak üzere birçok hukuk alanında avukatlık faaliyeti göstermektedir.
Devamını Oku
Tasarlayarak Kasten Öldürme Suçunda "Makul Süre" ve "Soğukkanlılık" Kriteri
Tasarlayarak kasten öldürme suçu, Türk Ceza Kanunu'nun 82. maddesinde düzenlenen nitelikli kasten öldürme halleri arasında yer almaktadır. Kanun koyucu, ani gelişen bir öfke veya tartışma sonucu işlenen öldürme eylemleri ile önceden planlanarak, düşünülerek ve kararlılık içerisinde gerçekleştirilen öldürme eylemlerini aynı şekilde değerlendirmemiştir.
Bu nedenle tasarlama unsurunun varlığı halinde fail hakkında basit kasten öldürme suçunda öngörülen müebbet hapis cezası yerine ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası uygulanmaktadır.
Ancak uygulamada en çok tartışılan konulardan biri, hangi olaylarda tasarlama unsurunun oluştuğunun belirlenmesidir. Özellikle "makul süre" ve "soğukkanlılık" kriterleri Yargıtay kararlarında tasarlamanın temel unsurları olarak kabul edilmektedir.
Tasarlayarak Kasten Öldürme Suçu Nedir?
Tasarlama, failin öldürme kararını önceden vermesi ve bu kararından vazgeçmeyerek belirli bir plan doğrultusunda hareket etmesi anlamına gelir.
Yargıtay'a göre tasarlama;
şartlarının birlikte gerçekleşmesiyle oluşur.
Bu nedenle her planlama tasarlama anlamına gelmez.
TCK 82'ye Göre Tasarlayarak Öldürmenin Cezası
Türk Ceza Kanunu'nun 82/1-a maddesine göre;
"Tasarlayarak öldürme"
nitelikli kasten öldürme hali olarak kabul edilmektedir.
Bu suçun cezası:
Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıdır.
Bu nedenle tasarlama unsurunun varlığı, cezanın belirlenmesinde son derece kritik öneme sahiptir.
Tasarlamanın Unsurları Nelerdir?
Yargıtay kararlarında tasarlama için üç temel unsur aranmaktadır.
Fail öldürme kararını olay anında vermemelidir.
Karar önceden alınmış olmalıdır.
Örnek Olay
Fail, aralarında husumet bulunan kişiyi öldürmeye karar vererek günler öncesinden silah temin etmiş ve mağdurun günlük hareketlerini takip etmeye başlamıştır.
Bu durumda tasarlama yönünde değerlendirme yapılabilir.
Tasarlamanın en önemli unsurlarından biri budur.
Yargıtay uygulamasında makul süre;
failin öfkesinin geçebileceği, sakinleşebileceği ve kararını yeniden değerlendirebileceği zaman dilimini ifade eder.
Kanunda bu sürenin ne kadar olacağı açıkça belirtilmemiştir.
Bu nedenle her olay kendi şartlarına göre değerlendirilmektedir.
Makul Süre Nedir?
Kanunda tanımlanmamış olmakla birlikte Yargıtay kararlarında makul süre;
"Failin suç işleme kararını yeniden gözden geçirebileceği ve bundan vazgeçebileceği zaman dilimi"
olarak kabul edilmektedir.
Makul Sürenin Varlığına Örnek
Makul Sürenin Bulunmadığı Durumlar
Soğukkanlılık Kriteri Nedir?
Tasarlamanın ikinci temel unsuru soğukkanlılıktır.
Fail;
olmalıdır.
Yargıtay bu durumu "ruhsal dinginlik" olarak ifade etmektedir.
Failin öfkesi geçmiş, olayın etkisi azalmış ancak buna rağmen öldürme kararı devam etmişse tasarlama kabul edilmektedir.
Tasarlama ile Ani Gelişen Öldürme Arasındaki Fark
Uygulamada en çok tartışılan konulardan biri budur.
Ani Gelişen Olay
Bu tür durumlarda genellikle basit kasten öldürme veya şartları varsa haksız tahrik hükümleri gündeme gelir.
Tasarlayarak Öldürme
halinde ise tasarlama hükümleri uygulanabilir.
Haksız Tahrik ile Tasarlama Birlikte Uygulanabilir mi?
Bu konu uygulamada sıkça tartışılmaktadır.
Bazı olaylarda fail başlangıçta ağır bir haksız davranışa maruz kalmış olabilir.
Ancak daha sonra;
olabilir.
Bu tür olaylarda hem haksız tahrik hem de tasarlama hükümlerinin değerlendirilmesi gündeme gelebilmektedir.
Ancak her olay kendi somut koşulları içerisinde incelenmektedir.
Tasarlama Nasıl İspatlanır?
Tasarlama doğrudan görülebilen bir unsur değildir.
Bu nedenle mahkemeler dolaylı delillerden yararlanır.
Değerlendirilen Unsurlar
birlikte değerlendirilir.
Örnek Senaryo 1
Fail, mağdurla yaşadığı tartışmadan sonra onu öldürmeye karar vermiştir.
Üç hafta boyunca mağdurun işe gidiş saatlerini takip etmiş, silah satın almış ve uygun zamanı bekleyerek eylemi gerçekleştirmiştir.
Bu olayda tasarlama unsurunun oluştuğu kabul edilebilir.
Örnek Senaryo 2
İki kişi arasında çıkan ani tartışmada taraflardan biri aracındaki silahı alarak birkaç dakika içerisinde ateş etmiştir.
Bu olayda tasarlama unsurundan söz etmek oldukça güçtür.
Yargıtay'ın Tasarlama Konusundaki Yaklaşımı
Yargıtay kararlarında tasarlama için özellikle şu kriterler aranmaktadır:
Bu unsurların birlikte bulunmaması halinde tasarlayarak öldürme suçundan mahkumiyet kurulması mümkün olmayabilir.
Ağır Ceza Avukatı Açısından Tasarlama Savunması
Tasarlama iddiası bulunan dosyalarda savunmanın temel amacı;
ortaya koymaktır.
Çünkü tasarlama unsurunun kabul edilmesi, ceza miktarını doğrudan ağırlaştırmaktadır.
Ana Rehber Yazımıza Göz Atın
Kasten adam öldürme gibi ağır ceza mahkemelerinin görev alanına giren dosyalarda, suçun nitelikli halleri, haksız tahrik indirimleri ve meşru müdafaa sınırları yargılamanın kaderini tayin eder. Somut olayın delillerinin doğru analiz edilmesi ve profesyonel savunma stratejilerinin kurulması hakkında daha kapsamlı, güncel ve detaylı bilgilere ulaşmak için Kasten Adam Öldürme Suçu ve Cezası başlıklı ana inceleme rehberimizi ziyaret edebilir, uzman kadromuzdan destek alabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Tasarlayarak öldürmenin cezası nedir?
TCK 82 kapsamında ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıdır.
Tasarlama için kaç gün geçmesi gerekir?
Kanunda belirli bir süre yoktur. Her olayın şartlarına göre değerlendirme yapılır.
Ani kavga sonucu öldürme tasarlama sayılır mı?
Genellikle hayır. Tasarlama için önceden alınmış karar ve planlama gerekir.
Silah satın almak tasarlama için yeterli midir?
Tek başına yeterli değildir ancak önemli bir delil olabilir.
Haksız tahrik ve tasarlama birlikte uygulanabilir mi?
Bazı özel durumlarda her iki kurum birlikte tartışılabilir. Ancak değerlendirme somut olaya göre yapılır.
Sonuç
Tasarlayarak kasten öldürme suçu, Türk Ceza Kanunu'nda en ağır şekilde cezalandırılan suç tiplerinden biridir. Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre tasarlamanın kabulü için önceden alınmış öldürme kararı, makul süre ve soğukkanlılık unsurlarının birlikte bulunması gerekir. Bu nedenle tasarlama iddiası bulunan dosyalarda delillerin dikkatli değerlendirilmesi ve savunmanın profesyonel şekilde yürütülmesi büyük önem taşımaktadır.